{"id":3011,"date":"2026-09-25T09:28:25","date_gmt":"2026-09-25T09:28:25","guid":{"rendered":"https:\/\/daylife.pl.ua\/?p=3011"},"modified":"2026-09-25T09:28:26","modified_gmt":"2026-09-25T09:28:26","slug":"ten-oslizgly-cuchnacy-grzyb-ktory-mozna-znalezc-w-ogrodach-jest-jednym-z-najdziwniejszych-organizmow-w-przyrodzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/daylife.pl.ua\/?p=3011","title":{"rendered":"Ten o\u015blizg\u0142y, cuchn\u0105cy grzyb, kt\u00f3ry mo\u017cna znale\u017a\u0107 w ogrodach, jest jednym z najdziwniejszych organizm\u00f3w w przyrodzie."},"content":{"rendered":"\n

Wyobra\u017a sobie: pewnego spokojnego poranka podlewasz kwiaty i nagle, u st\u00f3p rabaty, co\u015b przyci\u0105ga tw\u00f3j wzrok.<\/h2>\n\n\n\n

Czerwonawy, o\u015blizg\u0142y kszta\u0142t, wydzielaj\u0105cy do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105cy zapach. Serce wali ci jak m\u0142otem, a w g\u0142owie k\u0142\u0119bi\u0105 si\u0119 pytania\u2026 <\/p>\n\n\n\n

Zanim wpadniesz w panik\u0119, we\u017a g\u0142\u0119boki oddech. To, co by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie spotka\u0142e\u015b, to jeden z najbardziej fascynuj\u0105cych \u2013 i najbardziej niezrozumianych \u2013 grzyb\u00f3w w przyrodzie. A jego historia naprawd\u0119 warta jest opowiedzenia.<\/p>\n\n\n\n

Grzyb, kt\u00f3ry wygl\u0105da jak scena z filmu science fiction<\/h2>\n\n\n\n

Wszystko zaczyna si\u0119 od ma\u0142ego jaja. Tak, dobrze przeczyta\u0142e\u015b. *Phallus impudicus*, nazywany w krajach angloj\u0119zycznych \u201esmrodliwym rogiem\u201d, rozpoczyna swoje \u017cycie jako ma\u0142a, twarda kula, na wp\u00f3\u0142 zakopana w ziemi. Specjali\u015bci nazywaj\u0105 go \u201ejajem czarownicy\u201d. Wewn\u0105trz grzyb ju\u017c si\u0119 znajduje, zwini\u0119ty w k\u0142\u0119bek, gotowy do wyj\u015bcia na powierzchni\u0119.<\/p>\n\n\n\n

A kiedy postanawia si\u0119 wy\u0142oni\u0107, nie traci czasu. W ci\u0105gu zaledwie kilku godzin skorupa p\u0119ka, a z ziemi wy\u0142ania si\u0119 porowata, wyd\u0142u\u017cona \u0142odyga. Niekt\u00f3re okazy rosn\u0105 o kilka centymetr\u00f3w w ci\u0105gu jednego poranka. To jeden z najszybciej rosn\u0105cych grzyb\u00f3w na \u015bwiecie. To pomaga wyja\u015bni\u0107, dlaczego tak wiele os\u00f3b ze zdumieniem natyka si\u0119 na niego podczas zwyk\u0142ego spaceru lub porannej pracy w ogrodzie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Ten zapach\u2026 ale dlaczego?<\/h2>\n\n\n\n

I tu robi si\u0119 naprawd\u0119 ciekawie. Sromotnik bezwstydny wydziela silny, zgni\u0142y od\u00f3r. Dla nas z pewno\u015bci\u0105 nieprzyjemny, ale absolutnie genialny z ekologicznego punktu widzenia.<\/p>\n\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do wi\u0119kszo\u015bci grzyb\u00f3w, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 wiatr do rozsiewania zarodnik\u00f3w, sromotnik bezwstydny wypracowa\u0142 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105, unikaln\u0105 strategi\u0119. Jego kapelusz pokryty jest lepk\u0105 substancj\u0105 zwan\u0105 *gleb\u0105*. Substancja ta przyci\u0105ga muchy i inne owady rozk\u0142adaj\u0105ce, kt\u00f3re siadaj\u0105 na nim, zbieraj\u0105 zarodniki na swoich odn\u00f3\u017cach i przenosz\u0105 je w nowe miejsca. Rezultat: skuteczne rozsiewanie, gwarantowane bez najmniejszego podmuchu wiatru. Natura ma czasem tak genialne pomys\u0142y\u2026<\/p>\n\n\n\n

Niepokoj\u0105cy wygl\u0105d, niezast\u0105piony dla \u015brodowiska<\/h2>\n\n\n\n

Z przydomkami \u201etrupi grzyb\u201d, \u201ejajo diab\u0142a\u201d, a nawet \u201egrzyb zombie\u201d \u2013 kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 przy ka\u017cdym viralowym zdj\u0119ciu w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych \u2013 mo\u017cna by pomy\u015ble\u0107, \u017ce jest niebezpieczny. Ale wcale tak nie jest.<\/p>\n\n\n\n

Sromotnik bezwstydny to grzyb saprofityczny. Innymi s\u0142owy, \u017cywi si\u0119 rozk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 materi\u0105 organiczn\u0105: martwymi li\u015b\u0107mi, ga\u0142\u0119ziami i zgni\u0142ym drewnem. W ten spos\u00f3b aktywnie uczestniczy w odnawianiu sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych w glebie i przyczynia si\u0119 do zdrowia las\u00f3w. Prawdziwy niedoceniany bohater, pomimo wygl\u0105du rodem z horroru.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Czy naprawd\u0119 powinni\u015bmy by\u0107 tego ostro\u017cni?<\/h2>\n\n\n\n

Dobra wiadomo\u015b\u0107: nie. Sromotnik bezwstydny nie stanowi zagro\u017cenia dla ludzi. Mo\u017cna go dotyka\u0107 bez ryzyka; nie jest toksyczny. Niekt\u00f3re hodowle spo\u017cywaj\u0105 nawet jego jaja, ale najlepiej powstrzyma\u0107 si\u0119 od tego bez wiedzy mykologicznej, poniewa\u017c inne podobne gatunki mog\u0105 zosta\u0107 z nim pomylone.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli natkniesz si\u0119 na niego w ogrodzie lub podczas spaceru w lesie po deszczu, powstrzymaj si\u0119 od ucieczki \u2014 i pozw\u00f3l mu pracowa\u0107 w spokoju.<\/p>\n\n\n\n

Przyroda nie musi by\u0107 pi\u0119kna, aby by\u0107 niezwyk\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wyobra\u017a sobie: pewnego spokojnego poranka podlewasz kwiaty i nagle, u st\u00f3p rabaty, co\u015b przyci\u0105ga tw\u00f3j wzrok. Czerwonawy, o\u015blizg\u0142y kszta\u0142t, wydzielaj\u0105cy do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105cy zapach. \n [...]<\/a>","protected":false},"author":2,"featured_media":3012,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3011","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3011","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3011"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3011\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3013,"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3011\/revisions\/3013"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3011"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/daylife.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}